زمین لرزه 6 فبروری(شوبات)2023 که جان ده ها هزارنفررا گرفت،افراد را زخمی کرد و صدها هزار نفررا زیرآوارگذاشت.بین ملیت،زبان،مذهب،شهروند و پناهنده تبعیض قائل نشد و روح این کشور مخصوصا این ده شهررا عمیقا ویران کرد.تلاش های کمک های بشر دوستانه که پس ازاین فاجعه آغاز شد باید در چارچوب"چهار اصل اصلی کمک های بشردوستانه" انجام شود .عدم تبعیض و بی طرفی دو اصل از چهار اصل اساسی کمک های بشر دوستانه است.بر اساس اصل عدم تبعیض،کمک های بشردوستانه باید تنها براساس نیاز،با اولویت فوری ترین شرایط بحرانی و بدون تبعیض براساس ملیت،نژاد،جنیست،گرایش جنسی،اعتقاد مذهبی،طبقه یا نظر سیاسی ارائه شود.اصل بی طرفی ایجاب میکند که بازیگران بشردوست در کار خود جانبداری نکنند و در بحث های سیاسی،نژادی،مذهبی یا ایدئولوژیک شرکت نکنند.اما پس از این فاجعه بزرگ،اصول اولیه کمک های بشردوستانه نباید در برنامه تخلیه زلزله زدگان از منطقه و حمایت از پناهگاه های خارج از منطقه گنجانده شوند.با نگرانی شدید اخبار مربوط به برخوردهای تبعیض آمیز،در توزیع کمک ها و جرائم ناشی از نفرت که گاه با تصور«غارتگران» که توسط برخی سیاستمداران و رسانه های اجتماعی و سنتی ایجاد میشوند،به خشونت فیزیکی میرسند،را دنبال میکنیم.
بر اساس داده های مدیریت اداره مهاجرت،تعداد پناهجویان ثبت نام شده ساکن در 10 استان زلزله زده حداقل 1.7 میلیون نفر است.در پی اعلام این خبر که اتباع خارجی تحت حفاظت موقت و بین المللی که در منطقه زلزله زده زندگی میکنند و میخواهند به شهرهای دیگر به جز استانبول بروند قبل از سفر نیاز به "اجازه راه"(اجازه سفر)نخواهند داشت و میتوانند به هرشهری که رفتند "اجازه سفر 90 روزه"را ازهمان اداره مهاجرت شهر مربوطه دریافت کنند.ریاست مدیریت اداره مهاجرت اعلام کرد که آوارگان(پناهندگان) زلزله زده میتوانند به خانه بستگان خودبروند و توصیه کرد که به استان هایی که میتوانند نیازهای اولیه خود به ویژه سرپناه را تامین کنند ،بروند و تصریح کرد نهادها و سازمانهای عمومی برای زلزله زدگان خارج از محدوده زلزله زده اسکان نخواهد داد. درواقع، در پی ادعاهای بی اساس که در شبکه های اجتماعی به اشتراک گذاشته شدو مقامات دولتی و اپوزیسیون آن را تکذیب کردند،خبری درمطبوعات منتشر شد که پناهجویان مستقر در خوابگاه های دانشجویی دراستان های اطراف از خوابگاه خارج شدند.اطلاعاتی مبنی براخراج گروهی از زلزله زدگان از پناهگاه های موقتی که سال ها درآن پناه گرفته بودند به اشتراک گذاشته شد .
اعلام شد که نهادها و سازمان های عمومی از جمله ارگانهای محلی نمی توانند از حمایت پناهگاه در خارج از منطقه زلزله زده بهره مند شوند و سازمان های غیر دولتی نیزمجاز به حمایت از اسکان زلزله زده گان نیستند
اعلام شد که تخلیه هوایی آفاد از منطقه زلزله زده به نفع زلزله زگان نخواهد بود و از تاریخ 10/02/2023 به فرودگاه ها منتقل نمیشود.
به طور خلاصه گفته شد که"«اگر خویشاوندی نداشته باشید که برای شما سرپناه یا قدرت اجاره خانه نداشته باشد،حتی اگر خانه شما ویران شود،نمیتوانید از منطقه زلزله زده خارج شوید».گفته شد که تنها به پناهندگانی که میتوانند محل اقامت خود را ترتیب دهند،"اجازه راه/اقامت 90 روزه اعطا میشود.از این تصمیم مشخص میشودکه در پایان دوره 90 روزه،آوارگان باید به مناطق زلزله زده بازگردند.بدیهی است که درصورت اجرای این تصمیم بدون درنظر گرفتن عواملی مانند سلامت روحی و جسمی زلزله زدگان،اینکه آیا محل زندگی آنها درمنطقه زلزله زده تخریب شده است یا خیر،آیا شرایط مناسبی برای آنها وجود خواهد داشت،مشکلات انسانی جدی به وجود خواهد آمد.اسکان و اقامت در منطقه در پایان 90 روز ،آیا دسترسی به خدمات وجود خواهد داشت؟
پناهندگان(آوارگانی)،که شامل طرح های تخلیه آفاد و پناهگاه های ارائه شده توسط نهادها و سازمان های دولتی برای زلزله زدگان خارج از منطقه درنظر گرفته شده بود، نبودند.ازهمان روزاول زلزله برخی از سیاستمداران و کانال های رسانه های سنتی و پست های رسانه های اجتماعی با تبعیض شدید و سخنان نفرت پراکنده(سخنان تبعیض آمیز)بمباران شدند.پس از آن برخی پست ها در رسانه های اجتماعی دررابطه با اینکه باید پناهندگان از تلاشهای جستجوونجات و کمک های بشردوستانه کنار گذاشته شوند،این گفتمان تبعیض آمیز به گفتمان پناهجو«غارتگر»تبدیل شد.متاسفانه برخی از محافل رسانه ای سیاسی و سنتی به طورمستقیم و غیرمستقیم در این سخنان نفرت انگیر(تفرقه افکنانه) که تمام جامعه پناهجویان را هدف قرار داده است،مشارکت داشتند و تشویق کردند.
این درحالی است که فاجعه بین شهروندان و پناهندگان تبعیض قائل نمیشود، لازم است که فرآیندهای اداری و کیفری آغاز شود و به طورموثرفرآیندهای اداری و کیفری علیه افرادی که به صورت گروهی مرتکب جرایم ناشی از نفرت میشوند و کسانی که با استفاده از خشونت کلامی،روانی و فیزیکی با هدف قرار دادن پناهندگانی که به همان اندازه تحت تاثیرزلزله قرار گرفتند،زندگی شان ویران شد،خانه هایشان ویران شد،و در زیرآوار منتظربستگان خود هستند .ما خواستارمجازات هستیم .
ما خواهان آن هستیم که فعالیت های کمک های بشردوستانه و برنامه ریزی حمایتی دولت ها وارگان های محلی و جامعه مدنی برای زلزله زدگان در منطقه زلزله زده و استان های خارج از منطقه برای کل جمعیت آسیب دیده ،از جمله زلزله زدگان،در چارچوب اصول عدم تبعیض و بیطرفی که اصول اساسی کمک های بشردوستانه است،انجام شود.
بار دیگر بهترین آرزوهای خود را برای همه زلزله زده های ترکیه و سوریه اعلام میکنیم
انجمن حمایت از پناهندگان (آرسا)